کتاب «حدیث حاضر و غایب» مجموعه مقالاتی  است که هر یک به نوعی با جنبه های گوناگون الهیات غیبت سر و کار دارد. این مقالات را می توان در اساس نوعی دفاع از الهیات توحیدی، یا دست کم دفاع از پاره ای جنبه های مهم آن، بشمار آورد.مقالات نه گانه نخست این مجموعه عمدتا در مقام تبیین و دفاع ایجابی از مدعیات و مفروضات الهیات توحیدی است. اما مقالات بعدی بیشتر جنبه سلبی دارد به بیان دیگر، هدف مقالات بعدی آن است که نشان دهد پاره ای از انتقادات مهمی که در خصوص پاره ای از مفروضات اساسی الهیات توحیدی مطرح شده است لزوما به نتیجه مطلوب منتقدان نمی انجامد.

كتاب "ابلیس عاشق یا فاسق" به بررسي يكي از مهم‌ترين مباحثي مي‌پردازد كه در تاريخ فرهنگ و عرفان ما مطرح بوده است. اين مبحث مقوله معذوريت يا عاشق‌بودن شيطان را بررسي مي‌كند. عده‌اي سجده نكردن شيطان به آدم را ناشي از فسق او نمي‌دانند، بلكه ناشي از عشق او به خداوند مي‌دانند. اين ديدگاه پيش از حلاج در اعراب جاهلي نيز مطرح بود، اما برخي عرفا نظير مولانا، سنايي، روزبهان بقلي و ... با اين ديدگاه مخالفند. با اين وجود در عرفان با دو جبهه مخالف نسبت به ابليس مواجهيم.در اين اثر به شيوه تاريخي ثابت شده است كه اين مساله در طول زمان با فراز و فرودهايي مواجه بوده و گاهي محل نقد قرار گرفته است. بر اين اساس، كوشش شده است با نگاه قرآني نشان داده شود اين ديدگاه نسبت به ابليس اشتباه است و او از سر تقصير و گناه از اين سجده سرباز زد، نه از سر عشقي كه به خداوند داشت.

کتاب «اخلاق حقوق بشر» مجموعه مقالاتی در قلمرو اخلاق عملی است. این مقالات عمدتا درباره جنبه های اخلاقی مفهوم و مصداق حقوق بشر است. البته در سراسر این مقالات جنبه های نظری حقوق بشر نیز مورد توجه و بررسی قرار می گیرد، اما تأکید اصلی نویسنده بر روی حقوق خاص و جنبه عملی این حقوق، تأثیر آنها بر زندگی انسان ها و امثال آن است. شیوه غالب در این مجموعه مقالات تحلیلی است. دکتر آرش نراقی  در اثر خود کوشیده  است پرسش های محوری و نیز مفاهیم اصلی و کانونی به دقت توضیح داده شود، دیدگاه های موافق و مخالف همدلانه، دقیق و روشن بیان گردد، پیش فرض های اصلی نامصرح آن دیدگاه ها آشکار شود، و مدعیات اصلی نگارنده  ارائه گردد.

مصطفی ملکیان: ابتدا به جای این که روشنفکری را تعریف کنیم ـ که به گمان بنده، تعریف روشنفکری مثل تعریف بسیاری از مفاهیم دیگر متداول در زبان فرهنگی ما امکان‏پذیر نیست ـ چاره‏ ای جز این نیست که باید از روشنفکری تعیین مراد کرد ؛ مگر این که نفس تعیین مراد را یک نوع تعریف تلقی کنیم؛ چنان که بعضی از علمای منطق چنین اعتقادی دارند. نخست نیازی را که هر جامعه‏ ای در هر زمان و هر مکان و در هر اوضاع و احوالی، به یک نوع کار و نهاد خاص دارد، بیان می‏ کنیم، و سپس خواهیم گفت که به نظر می‏ آید روشنفکری متکفّل این کار شده است، و اگر بپذیریم که روشنفکری متکفّل این کار شده است، باید به این پرداخت که روشنفکری اخلاق خاصی را اقتضا می‏کند، و آفات خاصی را هم ممکن است داشته باشد.

حامد ذاکر: جناب آقای دکتر فنایی، از متفکرین و اسلام شناسان برجسته‌ای اند که تا کنون به رغم سالها مطالعه و فعالیتهای علمی و پژوهشی سترگ تنها دو کتاب غنی از ایشان به چاپ رسیده است. ایشان در مقاله‌ایی تحت عنوان «در باب خلط انگیزه و انگیخته» به موضوع مهمی پرداخته‌اند که در زیر برای آن دسته از عزیزانی که فرصت مطالعه آن را نداشته اند، ابتدا خلاصه‌ایی از این نوشته را می‌آورم و سپس به نکته‌ایی پیرامون آن اشاره میکنم. چنانچه این نوشتار ارزشمند را مطالعه نموده‌اید، می‌توانید از خواندن بخش خلاصه صرف نظر کرده و تنها به مطالعه بخش حاشیه آن بپردازید.